Introductie

Systeemdenkers houden zich vaak bezig met details zonder het oog op het geheel te verliezen, op deze manier komen ze soms tot sociale innovaties die eerder verontrusten dan blij stemmen. Wat betekenen deze impulsen binnen het hedendaagse tijdsgewricht? In dit werkdocument plaatsen we deze innovaties binnen een religieuze context om op die manier tot het aspect ‘openbaringen’ te komen. Dit doen we via rationele deductie, we leggen relaties tussen zogeheten piekervaringen, de bipolaire stoornis en religieus fanatisme als nadelige keerzijde. Deze procesfilosofische beschouwing is een oproep om de rol van ervaringsdeskundigheid als volwaardig te (h)erkennen, aangevuld met relevant studiemateriaal. Ervaringsdeskundigen werken immers nooit alleen, ze werken samen met professionelen waardoor een educatief coherent geheel ontstaat.

Groeipotentieel

Als we het willen hebben over openbaringen dan is er ook een individu aan wie dat geopenbaard wordt, we stellen de mens dan ook centraal in dit betoog. In praktijk zijn er veel werken die het menselijke groeipotentieel beschrijven, in dit betoog kiezen we voor de positieve desintegratie theorie (PDT) van Dabrowski. Dabrowski onderscheidt vijf op elkaar volgende ontwikkelingsniveaus waarbij de emotionele ontwikkeling als motor en dus als belangrijkste stuwkracht gezien wordt bij het stijgen naar een hoger niveau. De emotionele ontwikkeling loopt van egocentrisme naar altruïsme over de verschillende niveaus via een proces van ‘uiteenvallen’, vandaar de term ‘positieve desintegratie’. Het model van Dabrowski kan in een vereenvoudigde oriëntatie omgezet worden, te beschouwen als leidend beginsel waarop we kunnen verder bouwen – desgevallend verwerpen, aanvullen en/of verbeteren.


Openbaringen

Met Dabrowski in het achterhoofd, een openbaring is een religieus proces waarmee God zichzelf bekendmaakt aan mensen, dit kan zijn een tekst, een idee, een toespraak van een profeet of gebeurtenissen. In de theologie wordt een onderscheid gemaakt tussen natuurlijke- en bovennatuurlijke openbaringen. Zo spreekt de natuurlijke openbaring over Gods aanwezigheid in de natuur en de overtuiging dat mensen het vermogen hebben Gods handelen daarin te (her)kennen. Er zijn zeven verschillende manieren van openbaringen bekend:

  1. Via een droom
  2. Een Goddelijke inspiratie in het hart zonder dat een engel zich toont
  3. Een engel die de openbaring in de gedaante van een mens brengt
  4. Een openbaring neerdalend in een soort klokgelui, afnemend naarmate de boodschap begrepen wordt
  5. Een engel die zich in zijn werkelijke gedaante toont
  6. Een aanspreken van bovenuit, vanachter een hemels gordijn
  7. Zonder tussenkomst van een engel, direct door Gods openbaring

Openbaringen zijn van alle tijden en alle religies. Echter, in die gevallen dat de openbaringen niet door de volgelingen van een andere religie erkend worden, worden ze vaak door religies gezien als misvatting of soms bezetenheid door de duivel. Hedendaagse auteurs die geschriften met openbaringen uitbrengen, worden door de meeste religies met grote argwaan bekeken, omdat men in twijfel trekt dat die openbaringen daadwerkelijk van hun God afkomstig zijn.

Profetie

Bij openbaringen denken we ook aan profeten en/of profetieën. Het woord profetie is afgeleid van het Griekse woord propheteía dat ‘uitspreken’ of ‘voor iemand anders spreken’ betekent. In algemene zin wordt met profetie gewoonlijk een voorspellende uitspraak over gebeurtenissen in de toekomst bedoeld. Nuchter beschouwd zijn we dus allen profeten, ieder van ons heeft immers het vermogen om een – zowel op korte als lange termijn – toekomstvoorspelling te doen. Deze voorspelling zegt echter niets over een goede of kwade afloop, noch dat een voorspelling bewaarheid zal worden. Profeten zijn in grote mate dan ook scenariodenkers waarbij verschillende opties worden aangeboden, naarmate een scenario maatschappelijk gedragen wordt dan zal de kans op effectieve realisatie groter worden. Kennisdeling, onderwijs en dialoog spelen hierin dan ook een belangrijke rol, het ontbreken van kennis over alle opties beperkt immers de keuzemogelijkheden.

Profeten

Het woord profeet is vaak nogal zwaarbeladen, zeker wanneer religie gekoppeld wordt aan strijd- en oorlogsverhalen in de naam van God. Veel vaker wordt hierdoor voorbij gegaan aan de profetie zelf, een voorspelling die steeds in de toekomst ligt maar wel in het verleden kan gemaakt zijn. In zekere zin kunnen we politici ook als profeten beschouwen, ook zij maken voorspellingen op basis van wetenschappelijke studies en economische modellen. Echter, wanneer niet alle opties in rekening gebracht worden dan kunnen perverse effecten ontstaan, dit betekent een uitkomst die het welzijn niet bevordert en tot sociale wrevel kan leiden. Als reactie daarop zullen anderen hun voorspellingen/meningen vrij projecteren waardoor een chaotisch kluwen van potentiële scenario’s wordt gegenereerd, politieke correctheid en/of wetenschappelijke nuchterheid zijn dan ook primaire voorwaarden om orde in de chaos te bewaren.

Valse profeten

Het belang van politiek leiderschap en wetenschap kan hier best niet onderschat worden, zeker niet in tijden van economische crises en/of verhoogde maatschappelijke spanningen. Bij afwezigheid van opties kan immers gesproken worden over valse profeten, het is als spreken in halve waarheden door niet alle opties ter kennis te stellen. En dit is allerminst een veroordeling, dit gebeurt eerder onbewust door het niet (voldoende) kennen van alle opties. Op dat moment spreken we van beperkte rationaliteit, het is als zeggen dat oplossingen op de tafel liggen maar ze toch niet gebruiken. De sociale impact kan echter draconisch zijn, zelfs in die mate dat we kunnen spreken over een tragische absurditeit. Op dat moment kan gesproken worden van een dwaling, ontbrekende opties plots wel in rekening brengen kan dan de perceptie geven van een Godsgeschenk. In vaktermen spreken we dan over pro- en retroactieve inhibitie, dit kan gestaag en/of als een plotse ingeving die schijnbaar van buitenaf komt.

Emotie

De emotie blijft niet onberoerd bij dergelijke processen, zo worden in relevante dialogen maar al te vaak allerhande psychische afweermechanismen in stelling gebracht die de strijd cultiveren. Het argumentum ad hominem wordt hierin vaak niet geschuwd, ver voorbij aan de inhoud. Eerder onbewust kan dit oneindig doorgaan, proefondervindelijk onderzoek laat dit eenvoudig blijken. Uiteindelijk lijkt het leven op een spel met acteurs die deze of gene mening verdedigen om daarmee de strijd in stand te houden, als een grote ‘mindgame‘ waarin we deze dynamieken op het spoor kunnen komen. Ervaringsdeskundigen weten dat eerder intuïtief, iets dat ze graag onderbouwen met prachtig studiewerk zonder daar expert in te willen zijn. Ervaringsdeskundigen zijn daarom niet beter dan anderen, inspireren tot (zelf)onderzoek en talentontwikkeling is waar het hen om gaat. Ervaring leert, het doel meer harmonisatie in een sfeer van milde overreding. (lees meer)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s